Monday, February 9, 2026

సంతతం ఎన్నై

 

కర్నాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరైన శ్యామశాస్త్రి గారు అమ్మవారిపై రచించిన ఈ 'సంతతం ఎన్నై' అనే కీర్తన పరజు రాగంలో నిబద్ధమై ఉంది. 
 ప్రతి గీతానికి (చరణానికి) తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 10 -02 - 2026
శ్యామశాస్త్రి కీర్తన: సంతతం ఎన్నై
రాగం: పరజు

గీతం 1
సాహిత్యం:
సంతతం ఎన్నై రక్షిప్పాయ్
ఉందన్ పాదారవిందత్తై
వందిప్పేన్ అనుదినముం సిందిప్పేన్
తాత్పర్యం:
అమ్మా! నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించు. నేను ప్రతిరోజూ నీ పాద పద్మాలను సేవిస్తాను మరియు వాటినే ధ్యానిస్తాను.
విశేషాలు:
భక్తుడు తనను నిరంతరం (సంతతం) కాపాడమని అమ్మవారిని వేడుకుంటున్నాడు.
అనుదినం ఆమె పాదకమలాలను ఆరాధించడం మరియు స్మరించడం ద్వారా మోక్షాన్ని ఆశిస్తున్నాడు.

గీతం 2
సాహిత్యం:
సారసాక్షి ఎన్ మనో
విచారత్తైత్తీర్క్క మిగవుం
భారమా ఉన్ కడైక్కణ్ పారమ్మా
తాత్పర్యం:
పద్మముల వంటి కన్నులు గల ఓ తల్లీ! నా మనోవేదనను తీర్చడం నీకు అంత భారమా? ఓ జననీ! నీ కరుణాకటాక్షాలను (కడైక్కణ్ - ఓరచూపు) నాపై ప్రసరింపజేయి.
విశేషాలు:
ఇక్కడ శ్యామశాస్త్రి గారు అమ్మవారిని 'సారసాక్షి' (పద్మ నేత్రి) అని సంబోధించారు.
తన మనసులోని ఆవేదనను పోగొట్టడం ఆమెకు పెద్ద కష్టం కాదని, ఆమె ఒక్క కడగంటి చూపు చూస్తే చాలని ఆర్తితో వేడుకుంటున్నారు.

గీతం 3
సాహిత్యం:
మేదినియిల్ ఉన్నైప్పోల్
వేరు దైవముండో సొల్
పరంజోతియే ఎవర్క్కుం అనాదియే
తాత్పర్యం:
ఈ భూమండలంలో నీకంటే వేరొక దైవం ఉన్నదా? నువ్వే పరమ జ్యోతివి. అందరికీ ఆది లేని (నిరంతరమైన) దైవానివి.
విశేషాలు:
పరంజోతి: ఈ పదం లలితా సహస్రనామాల్లోని (806) నామాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. కఠోపనిషత్తు ప్రకారం—సూర్యచంద్రాగ్నులు దేని ప్రకాశం ముందు వెలవెలబోతారో, దేని వల్ల సర్వము ప్రకాశిస్తుందో ఆ దివ్య తేజస్సే అమ్మవారు.
అనాది: 'ఎవర్క్కుం అనాదియే' అనే ప్రయోగం పట్ల చిన్న సందేహం ఉంది. సాధారణంగా 'అందరికీ ఆది' (మూలం) అని గానీ లేదా కేవలం 'అనాది' (ఆది లేనిది) అని గానీ ఉండాలి. ఇక్కడ 'అందరికీ శాశ్వతమైన దైవం' అనే అర్థంలో వాడబడింది.

గీతం 4
సాహిత్యం:
మానమరియా మూఢరుం తానే
తుదిక్కక్కారణం
ఏనమ్మా ఉన్ పెరుమై తానమ్మా
తాత్పర్యం:
అమ్మా! కనీస గౌరవ మర్యాదలు తెలియని మూఢులు కూడా నిన్ను స్తుతించడానికి కారణం ఏమిటి? అది కేవలం నీ మహిమ (గొప్పతనం) వల్లే సాధ్యం.
విశేషాలు:
అమ్మవారి వైభవం ఎంతటిదంటే, జ్ఞానం లేని వారు సైతం ఆమె ప్రభావానికి లోనై ఆమెను కీర్తిస్తారు.
మనుషుల తారతమ్యం లేకుండా అందరినీ తన వైపు తిప్పుకునే అమ్మవారి సర్వోత్కృష్టత ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

గీతం 5
సాహిత్యం:
నాద రూపిణీ వీణా
వినోదినీ కామాక్షీ ఎన్నై
ఆదరి శ్యామ కృష్ణ సోదరీ దేవీ
తాత్పర్యం:
నాద స్వరూపిణివి, వీణా గానమంటే ఇష్టపడేదానివి అయిన ఓ కామాక్షీ! శ్యామకృష్ణుని (విష్ణువు) సోదరివైన ఓ దేవీ! నన్ను ఆదరించు.
విశేషాలు:
అమ్మవారిని నాదానికి ప్రతిరూపంగా మరియు సంగీత ప్రియురాలిగా వర్ణించారు.
'శ్యామ కృష్ణ సోదరి' అనేది శ్యామశాస్త్రి గారి ముద్రగా మరియు విష్ణువు సోదరిగా (నారాయణి) అమ్మవారిని సూచిస్తుంది.


No comments:

Post a Comment

త్రిలోక మాతా నన్ను

  శ్యామశాస్త్రి గారి   త్రిలోక మాతా నన్ను   కీర్తన కు    తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు. 21  02  2026 త్రిలోక మాతా నన్ను బ్రోవు - రాగం: పరజు పల్లవ...