సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరైన శ్యామశాస్త్రి గారు రచించిన ప్రసిద్ధ కీర్తన "రావే పర్వత రాజ కుమారీ"కి తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 09 -02 -2026
కీర్తన: రావే పర్వత రాజ కుమారీ
రాగం: కల్యాణి
తాళం: ఆది
పల్లవి
రావే పర్వత రాజ కుమారీ
దేవీ నన్ను బ్రోచుటకు వేవేగమే
తాత్పర్యం:
పర్వతాలకు రాజైన హిమవంతుని కుమారీ! దేవీ! నన్ను రక్షించడానికి నీవు చాలా వేగంగా రావాలి.
అనుపల్లవి
నీవే గతియని నమ్మియుంటి గాదా
నే మొరలిడగా జెప్పవమ్మా మా తల్లి
తాత్పర్యం:
నీవే నా దిక్కు అని నిన్నే నమ్ముకున్నాను కదా! మా తల్లీ! నేను నీకు మొర పెట్టుకుంటున్నాను, (నన్ను రక్షిస్తానని) నాకు చెప్పవమ్మా.
(పర్వతరాజ పుత్రీ! దేవీ! నన్ను రక్షించడానికి వేగంగా రా.)
చరణం 1
ధీర కుమార వందిత పదా
నీరద వేణీ త్రి-లోక జనని నీవు గదా
నారదాది నుత శుభ చరితా
ఉదార గుణవతీ పదాబ్జములే శరణంటి
తాత్పర్యం:
ధైర్యవంతుడైన కుమారస్వామి (సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడు) పూజించే పాదములు కలిగినదానా! వర్షపు మేఘం వంటి నల్లని జడ కలిగినదానా! నీవు ముల్లోకాలకు తల్లివి కదా!
నారదుడు మొదలైన వారిచే స్తుతించబడే పవిత్రమైన చరిత్ర కలదానా! దయాగుణం కలిగిన ఓ తల్లి! నీ పద్మముల వంటి పాదాలనే నేను శరణు వేడుకుంటున్నాను.
చరణం 2
మీన లోచనీ కృప జూడవమ్మా
దీన రక్షకియని బిరుదు నీకు తగు
దానవ రిపు తోషిణి పురాణీ అభయ
దానమీయవే శ్యామ కృష్ణ సోదరీ
తాత్పర్యం:
చేపల వంటి కన్నులు కలిగిన ఓ మీనాక్షీ! నాపై దయ చూపవమ్మా. ‘దీన రక్షకి’ (పేదలను, దీనులను రక్షించేది) అనే బిరుదు నీకు ఎంతో తగినది.
రాక్షసుల శత్రువులైన దేవతలకు సంతోషాన్ని కలిగించేదానా! పురాతనమైనదానా! ఓ శ్యామకృష్ణ సోదరీ (విష్ణుమూర్తి సోదరీ)! నాకు అభయమనే దానాన్ని ప్రసాదించు (భయం లేకుండా ఆశ్రయం కల్పించు).
విశేషాలు
ఈ కీర్తనలో కొన్ని పాఠాంతరాలు మరియు వ్యాకరణపరమైన విశేషాలు గమనించవచ్చు:
పాఠాంతర భేదం: అనుపల్లవిలో చాలా పుస్తకాల్లో "నా మొరలిడగా" అని ఉంటుంది. కానీ దీనివల్ల అర్థం సంపూర్ణంగా రాదు. కాబట్టి, "నే మొరలిడగా" (నేను మొరపెట్టుకోగా) అని ఇక్కడ వాడబడింది. దీనివల్ల "నేను నీకు మొరపెట్టుకోవడం లేదా?" అనే అర్థం స్ఫురిస్తుంది.
ప్రత్యామ్నాయం: దీనిని "నా మొర వినదా" లేదా "నా మొర వినవా" అని కూడా చదవవచ్చు. అయితే, పాటలోని ప్రాస-అనుప్రాసల (ద్వితీయాక్షర ప్రాస) ప్రకారం రెండవ అక్షరం ‘వ’ కాకుండా ‘ప’ (చెప్పవమ్మా లోని ‘ప’) కు సరిపోయేలా ఉండాలి.
భావం: ఈ కీర్తనలో శ్యామశాస్త్రి గారు అమ్మవారిని అత్యంత ఆర్తితో, తనను వేగంగా రక్షించమని వేడుకోవడం కనిపిస్తుంది.
No comments:
Post a Comment