రావే హిమగిరి కుమారి

 

సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకరైన శ్యామశాస్త్రి గారు రచించిన ఈ ప్రసిద్ధ కీర్తన "రావే హిమగిరి కుమారి"కి  తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 08 -02 -2026

---

కీర్తన: రావే హిమగిరి కుమారి

రాగం: తోడి

తాళం: ఆది

---

పల్లవి

రావే హిమ గిరి కుమారి కంచి కామాక్షి వరదా

మనవి వినవమ్మ శుభమిమ్మా మాయమ్మా

తాత్పర్యం:

హిమవంతుని పుత్రికా! కంచి కామాక్షి! వరాలనిచ్చే తల్లి! దయచేసి ఇక్కడికి రావే. ఓ అమ్మ! నా విన్నపాన్ని ఆలకించు. మా తల్లివి అయిన నీవు మాకు శుభాలను ప్రసాదించు.

---

స్వర సాహిత్యం 1

నత జన పరిపాలినివనుచు

నమ్మితిని సదా బ్రోవ (రావే)

తాత్పర్యం:

నిన్ను శరణు వేడిన వారిని నీవు కాపాడతావని నేను నమ్మాను. కాబట్టి నన్ను ఎల్లప్పుడూ రక్షించడానికి దయచేయమని ప్రార్థిస్తున్నాను.

---

స్వర సాహిత్యం 2

మద మత్త మహిష దానవ మర్దని

వెత దీర్చవే దురముగను (రావే)

తాత్పర్యం:

మదగర్వంతో నిండిన మహిషాసురుడిని సంహరించిన ఓ తల్లి! నా మనసులోని బాధను త్వరగా తొలగించు. హిమగిరి పుత్రికా, వేగంగా వచ్చి నా మొర ఆలకించు.

---

స్వర సాహిత్యం 3

కామ పాలిని నీవే గతియని

కోరితి కొనియాడితి వేడితి (రావే)

తాత్పర్యం:

మన్మథుడిని రక్షించిన దానవు (కామ పాలిని), నీవే నాకు దిక్కని నమ్మి నిన్ను కోరుకున్నాను, కీర్తించాను మరియు ప్రార్థించాను.

---

స్వర సాహిత్యం 4

కామితార్థ ఫల దాయకియనేటి

బిరుదు మహిలో నీకే తగు (రావే)

తాత్పర్యం:

కోరిన కోర్కెలను, ఇష్టార్థాలను తీర్చే 'కామితార్థ ఫలదాయకి' అనే బిరుదు ఈ లోకంలో నీకు మాత్రమే తగును. అటువంటి మహిమ గల నీవు నన్ను కరుణించు.

---

స్వర సాహిత్యం 5

కమల ముఖి దర గళ ఘన నీల కచ

భరా మృగ విలోచన మణి రదనా

గజ గమనా మదిలో నిను సదా

తలచుకొని నీ ధ్యానమే తల్లి (రావే)

తాత్పర్యం:

పద్మం వంటి ముఖము, అందమైన మెడ, మేఘం వంటి నల్లని దట్టమైన కేశములు, లేడి వంటి కన్నులు, రత్నాల వంటి పళ్లు మరియు గజగమన (ఏనుగు నడక వంటి హుందాతనం) కలిగిన ఓ తల్లి! నా మనసులో నిరంతరం నిన్నే తలచుకుంటూ నీ ధ్యానంలోనే ఉంటున్నాను.

---

స్వర సాహిత్యం 6

శ్యామ కృష్ణ నుతా విను నా చింతను

వేవేగ దీర్చి అభయమియ్యవే

కల్యాణీ కంచి కామాక్షీ

నీ పాదమే దిక్కు (రావే)

తాత్పర్యం:

శ్యామకృష్ణునిచే (శ్యామశాస్త్రి గారి ముద్ర) కీర్తించబడిన తల్లి! నా మనోవేదనను విని, దానిని వెంటనే పోగొట్టి నాకు అభయాన్ని ఇవ్వు. ఓ కళ్యాణీ! కంచి కామాక్షీ! నీ పాద పద్మాలే నాకు దిక్కు.

---

విశేషాలు 

• శాస్త్రీయ విశేషం: ఈ కీర్తనలో ప్రతి చరణానికి ముందు ఉండే స్వర సాహిత్యం రాగ భావాన్ని పటిష్టం చేస్తుంది.

• కామ పాలిని: శివుని కోపాగ్నికి భస్మమైన మన్మథుడిని, అమ్మవారు తన కటాక్షంతో పునర్జీవితుడిని (అనంగుడిగా) చేసినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

• సౌందర్య లహరి సంబంధం: ఆదిశంకరాచార్యుల 'సౌందర్య లహరి' లోని 6వ శ్లోకం (ధనుః పౌష్పం మౌర్వీ...) ఈ భావాన్ని ధృవీకరిస్తుంది. మన్మథుడికి పుష్ప బాణాలు, తుమ్మెదల వింటినారి ఉన్నప్పటికీ, అమ్మవారి కడగంటి చూపు వల్లే అతను లోకాన్ని జయించగలిగాడని ఆ శ్లోకం చెబుతుంది.

• పోలిక: సౌందర్య లహరిలో వాడిన 'హిమగిరి సుతే' అనే పదాన్ని శ్యామశాస్త్రి గారు 'హిమగిరి కుమారి' గా వాడటం విశేషం.