శ్రీ కామాక్షీ కావవే
శ్యామశాస్త్రి గారు రచించిన ఈ శ్రీ కామాక్షీ కావవే కీర్తనకు, తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 17 . 02. 2026
శ్రీ కామాక్షి - రాగం: కళ్యాణి
పల్లవి
శ్రీ కామాక్షీ కావవే నను కరుణా కటాక్షి
శ్రీ కాంతిమతీ శ్రీ కాంచీ పుర వాసిని
తాత్పర్యం:
ఓ శ్రీ కామాక్షీ! నన్ను రక్షించు. దయతో కూడిన చూపులు కలదానా! ప్రకాశవంతమైన రూపం కలదానా (తిరునెల్వేలిలో వెలసిన శ్రీ కాంతిమతి అమ్మవారు)! శ్రీ కాంచీపురంలో నివసించే మాతా! నన్ను కాపాడుము.
విశేషాలు:
ఈ పల్లవిలో భక్తుడు అమ్మవారిని తనను రక్షించమని వేడుకుంటున్నాడు.
అమ్మవారి కరుణా కటాక్షాల కోసం, ఆమె దివ్య సౌందర్యం (కాంతిమతి) మరియు ఆమె నివాస స్థానమైన కాంచీపురాన్ని కీర్తిస్తూ సంబోధించడం జరిగింది.
అనుపల్లవి
ఏకామ్రేశ్వరీ నీకు ఏలాగు దయ వచ్చునో
లోకులు కోరిన దైవము నీవే గాదా
ఏక భావుడైన నన్నొకని బ్రోవ బరువా
తాత్పర్యం:
ఏకామ్రేశ్వరుని (శివుని) అర్ధాంగివైన ఓ తల్లీ! నీకు నాపై ఏ విధంగా దయ కలుగుతుందో నాకు తెలియదు. లోకంలోని ప్రజలందరూ కోరుకునే దైవానివి నీవే కదా! నిన్నే నమ్ముకుని, ఏకైక ధ్యాసతో (ఏక భావంతో) నిన్ను ప్రార్థించే నన్ను ఒక్కడిని రక్షించడం నీకు భారమా?
విశేషాలు:
అమ్మవారు లోక రక్షకి అని, అందరూ కొలిచే దైవమని ఇక్కడ గుర్తుచేస్తున్నారు.
అనన్య భక్తితో వేడుకుంటున్న తనను రక్షించడం అమ్మవారికి పెద్ద భారమేమీ కాదని, తనపై కరుణ చూపమని శ్యామశాస్త్రి గారు ఈ చరణంలో ఎంతో ఆర్తితో ప్రశ్నిస్తున్నారు.
శ్యామశాస్త్రి గారి ఈ కీర్తనలోని మొదటి చరణానికి, ఆంగ్ల వ్యాఖ్య ఆధారంగా సులభమైన తెలుగు తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
చరణం 1
కోరి వచ్చిన భక్త జనులకు
కోమళాంగీ నీవే సామ్రాజ్యము
కామాక్షమ్మా నిన్నే వేడిన బిడ్డను
కాపాడవమ్మా కరుణ జూడవమ్మా
సారస దళ నేత్రీ కామ పాలినీ
సోమ శేఖరుని రాణీ పురాణీ
శ్యామళాంబికే కాళికే కలే
సామ గాన మోదినీ జననీ
తాత్పర్యం:
సున్నితమైన దేహము కలదానా (కోమళాంగీ)! నిన్ను ఆశ్రయించి వచ్చిన భక్తులకు నీవే సర్వస్వము (సామ్రాజ్యము). ఓ కామాక్షీ! నిన్నే ప్రార్థిస్తున్న నీ బిడ్డను నేను, నన్ను కరుణతో చూసి రక్షించు తల్లీ! పద్మ దళాల వంటి కన్నులు కలదానా (సారస దళ నేత్రీ)! కోరికలను తీర్చే రక్షకివి నీవే. చంద్రుని ధరించిన శివుని (సోమశేఖరుని) పట్టపు రాణివి, పురాతనమైనదానివి (పురాణీ). శ్యామళాంబికా, కాళికా స్వరూపిణివి, కళలకు నిలయమైనదానివి. సామవేద గానమును విని సంతోషించే ఓ జగన్మాతా! నన్ను కావవే.
విశేషాలు:
భక్తవత్సల: నిన్ను కోరి వచ్చిన భక్తులకు నీవే సర్వ సామ్రాజ్యం అని చెప్పడం ద్వారా అమ్మవారి భక్త రక్షణ గుణాన్ని కొనియాడారు.
దివ్య స్వరూపం: అమ్మవారిని 'సారస దళ నేత్రీ' (తామర రేకుల వంటి కన్నులు గలది) అని వర్ణిస్తూ, ఆమె సౌందర్యాన్ని స్తుతించారు.
సంగీత ప్రియత్వం: 'సామ గాన మోదినీ' అని సంబోధించడం ద్వారా, అమ్మవారికి సంగీతం పట్ల, ముఖ్యంగా సామవేద గానం పట్ల ఉన్న మక్కువను శ్యామశాస్త్రి గారు ఇక్కడ ప్రస్తావించారు.
చరణం 2
నీరజ లోచనా స్థిరమని భక్తితో
నిన్నే శరణంటిన దాసుడు నేను
నీ సన్నిధిని జేరిన నాపై
నిరీక్షణము చేయ తగునా
నీ నామ ధ్యానమే నియతి వేరే
జప తపములెరుగనే మాయమ్మా
నీ సాటెవరు శ్యామళే శివే
శ్యామ కృష్ణ పాలిత జననీ
తాత్పర్యం:
పద్మముల వంటి కన్నులు కలదానా (నీరజ లోచనా)! నీపై అచంచలమైన (స్థిరమైన) భక్తితో నిన్నే శరణు కోరిన దాసుడిని నేను. నీ సన్నిధికి చేరుకున్న నన్ను ఇంకా ఎదురుచూసేలా చేయడం (నిరీక్షణము చేయ తగునా) నీకు ధర్మమేనా? నీ నామస్మరణ చేయడమే నా నియమము. నాకు ఇతర జప తపాలు ఏవీ తెలియవు తల్లీ! ఓ శ్యామళా, శివ ప్రియురాలా! నీకు సాటి ఎవరు? శ్యామకృష్ణుని (శ్యామశాస్త్రి ముద్ర) రక్షించే ఓ జననీ! నన్ను కాపాడు.
విశేషాలు:
శరణాగతి: ఈ చరణంలో భక్తుడు తన సంపూర్ణ శరణాగతిని ప్రకటిస్తున్నాడు. జప తపాలు వంటి కఠిన నియమాలు తెలియకపోయినా, కేవలం నామస్మరణతోనే అమ్మను వేడుకుంటున్నాడు.
ఆర్తి: తనను ఇంకా పరీక్షించవద్దని, త్వరగా కరుణించమని అమ్మవారిని ప్రార్థించే ఆర్తి ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.
స్వర సాహిత్యం
నా మనవి వినుమిక గిరి
తనయా ముదముతో వచ్చి కోరితి
నా వెతలను దీర్చవే మాకభయ
దానమీయవే తామసము సేయకనే
తాత్పర్యం:
పర్వత రాజపుత్రీ (గిరి తనయా)! నా విన్నపాన్ని ఆలకించు. ఎంతో సంతోషంతో (ముదముతో) నిన్ను దర్శించి వేడుకుంటున్నాను. నా కష్టాలను (వెతలను) తీర్చు. మాకు అభయ ప్రదానం చేయుము. ఇక ఏమాత్రం ఆలస్యం (తామసము) చేయకుండా నన్ను దయచూడుము.
విశేషాలు:
అభయ హస్తం: భక్తుడు తన బాధల నుండి విముక్తి కోసం అమ్మవారి అభయాన్ని కోరుకుంటున్నాడు.
త్వరిత కరుణ: "తామసము సేయకనే" అనడంలో భక్తుని ఆత్రుత, అమ్మవారిపై ఉన్న నమ్మకం స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
కర్ణాటక సంగీత కీర్తనలలో 'స్వర సాహిత్యం' అనేది ఒక విలక్షణమైన మరియు అందమైన విభాగం.:
No comments:
Post a Comment