బృహన్నాయకీ నన్ను

 పల్లవి

బృహన్నాయకీ నన్ను బ్రోవు వేగమే

అనుపల్లవి
బృహదంబా నీ మహిమలు
బ్రహ్మాది సురులచే పొగడ తరమా (బృహన్నాయకీ)

చరణం 1
దేవీ నీవే గతియని అంబా దృఢ భక్తితో
పూజించే గదా నా వెత
దీర్చవే కరుణ జూడ సమయమిదే
నీ పాదమే గతియనుచు నెర నమ్మితి (బృహన్నాయకీ)

చరణం 2
దీన రక్షకి నీవని సదా దలచిన
దాసుడు నేను గదా మాకభయ
దానమీయవే కామిత దాయికే
నీ నామమే అనుదినము మరవకను (బృహన్నాయకీ)

చరణం 3
శ్యామ కృష్ణ పాలిని గౌరి సులలితే
శ్యామళే నాతో వాదా మాయమ్మా
ఈ మహిలో నీ సమాన దైవమెవరు
ఈ వేళను దురముగను వరమొసగు (బృహన్నాయకీ)

ఈ కీర్తనలో శ్యామశాస్త్రి తంజావూరు బృహన్నాయకిని (బృహదంబాను) తల్లిగా పిలిచి, తన దృఢ భక్తిని, గాఢ నమ్మకాన్ని చెప్పి, త్వరగా రక్షించమని, వరాలివ్వమని ఆర్తితో వేడుకుంటాడు. సులభమైన తెలుగులో తాత్పర్యం ఇలా:

పల్లవి

బృహన్నాయకీ! నన్ను త్వరగా రక్షించు.

అనుపల్లవి

బృహదంబా! నీ మహిమలను బ్రహ్మాది దేవతలు కూడా పొగడలేరు కదా! (బృహన్నాయకీ! నన్ను త్వరగా రక్షించు.)

చరణం 1

దేవీ! నీవే నా గతి అని దృఢభక్తితో పూజిస్తున్నాను కదా అమ్మా! నా దుఃఖాన్ని తీర్చు. కరుణ చూపే సమయం ఇదే. నీ పాదాలే గతి అని ఎంతో నమ్మాను. (బృహన్నాయకీ! నన్ను త్వరగా రక్షించు.)

చరణం 2

దీనులను రక్షించేవి నీవే అని ఎల్లప్పుడూ ధ్యానించిన దాసుడను నేను కదా! నాకు అభయమివ్వు. కోరికలు తీర్చేవాడా! నీ నామాన్ని ప్రతిరోజూ మరచిపోను. (బృహన్నాయకీ! నన్ను త్వరగా రక్షించు.)

చరణం 3

శ్యామకృష్ణుడిని పాలించినవాడా! గౌరీ! సులలితే! శ్యామళే! నాతో వాదన చేయకు మా అమ్మా! ఈ లోకంలో నీకు సమానమైన దేవత ఎవరమ్మా? ఈ వేళ త్వరగా వరమిచ్చి దూరంగా పోకు. (బృహన్నాయకీ! నన్ను త్వరగా రక్షించు.)

కీర్తనలోని విశేషాలు

• “వేగమే” (త్వరగా) అనే పదం పదే పదే వచ్చి భక్తుడి ఆర్తిని, అమ్మవారి కరుణను త్వరగా కోరే బాలభావాన్ని తెలియజేస్తుంది.
• అమ్మవారిని బృహదంబా, శ్యామకృష్ణ పాలిని, గౌరి, శ్యామళ, సులలిత అని వివిధ నామాలతో సంబోధిస్తాడు.
• బ్రహ్మాది దేవతలకు కూడా ఆమె మహిమలు పొగడలేనంత గొప్పవి అని వినయంతో చెప్పడం, “నాతో వాదా మాయమ్మా” అనే ఆప్యాయమైన ప్రశ్న శ్యామశాస్త్రి భక్తి శైలికి అద్దం పడతాయి.
• దీనరక్షకి, కామితదాయికి, అభయదానం కోరడం హృదయస్పర్శి.
• అందోళిక రాగంలోని ఈ కీర్తన తంజావూరు బృహన్నాయకి మీద గాఢ భక్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది.

గమనికలు మరియు మార్పులు

• “నన్ను బ్రోవు” సరైనది; “నన్ను బ్రోవ” సందర్భానికి సరిపోదు.

వ్యాఖ్యలు

• “నీ నామమే అనుదినము మరవకను” – పుస్తకాల్లో ఇలాగే ఉంది. అర్థం “ఎన్నటికీ మరచిపోను” అని రావాలి కానీ “మరవకను” అనేది సరిగ్గా సరిపోదు. “మరవను” లేదా “మరవని” అయితే సరిపోతుంది. ఈ పదాలను చరణం మొదటిభాగంతో జతచేస్తే (“నీ నామమే అనుదినము మరవకను దీన రక్షకి నీవని...”) అర్థం సరిపోతుంది. కానీ “సదా” లేదా “అనుదినము”లో ఒకటి అదనంగా ఉంది.