కరుణా నిధి ఇలలో నీవనుచును

 పల్లవి

కరుణా నిధి ఇలలో నీవనుచును
కన్న తల్లి వేడుకొంటిని నీ శరణంటిని

అనుపల్లవి
అరుణాంబుద నిభ చరణా సుర ముని
శరణానంతేష్ట దాయకి శ్రీ బృహన్నాయకి (కరుణా)

చరణం 1
గాన వినోదిని నీ మహిమాతిశయంబుల
ఎంతటివాడను తరమా బ్రోవ
తామసమిటు జేసితే అర నిమిషమైన
తాళ జాలనమ్మా మాయమ్మా (కరుణా)

చరణం 2
పామర పాలిని పావని నీవు గదా నీ
పాదమే గతియని నమ్మినాను
కోమళ మృదు భాషిణీ ఘన సదృశ వేణీ
శ్యామ కృష్ణ సోదరీ గోకర్ణేశ్వరుని రాణి (కరుణా)

శ్యామశాస్త్రి కీర్తన - కరుణా నిధి ఇలలో (రాగం: శంకరాభరణం)

ఈ కీర్తనలో శ్యామశాస్త్రి తంజావూరు బృహన్నాయకిని కరుణానిధిగా పిలిచి, తన గాఢ నమ్మకాన్ని చెప్పి, ఆలస్యం చేయకుండా కరుణ చూపమని ఆర్తితో వేడుకుంటాడు. తాత్పర్యం ఇలా:

పల్లవి

కరుణానిధీ! ఈ లోకంలో నీవే అని కన్నతల్లీ! నిన్ను వేడుకుంటిని, నీ శరణు కోరుతిని.

అనుపల్లవి

అరుణమేఘ సమానమైన చరణాలు గలదానా! దేవతలు, మునుల శరణు! అనంత కోరికలు తీర్చేవాడా శ్రీ బృహన్నాయకీ! (కరుణానిధీ! ఈ లోకంలో నీవే అని కన్నతల్లీ! నిన్ను వేడుకుంటిని, నీ శరణు కోరుతిని.)

చరణం 1

సంగీతవినోదినీ! నీ మహిమల అద్భుతాలు ఎంత చెప్పగలను? రక్షించడం నాకు సాధ్యమా? ఇలా ఆలస్యం చేస్తే అరనిమిషం కూడా తాళలేనమ్మా మాయమ్మా! (కరుణానిధీ! ఈ లోకంలో నీవే అని కన్నతల్లీ! నిన్ను వేడుకుంటిని, నీ శరణు కోరుతిని.)

చరణం 2

పామరులను పాలించేవాడా పావనీ నీవే కదా! నీ పాదాలే గతి అని నమ్మాను. కోమళమైన మృదుభాషిణీ! ఘనమైన వేణి గలదానా! శ్యామకృష్ణుని సోదరీ! గోకర్ణేశ్వరుని రాణీ! (కరుణానిధీ! ఈ లోకంలో నీవే అని కన్నతల్లీ! నిన్ను వేడుకుంటిని, నీ శరణు కోరుతిని.)

కీర్తనలోని విశేషాలు

• శ్యామశాస్త్రి బాలభావం హృదయస్పర్శిగా కనిపించే కీర్తన. “తాళ జాలనమ్మా” అని ఆలస్యం చేయవద్దని మందలించడం ఆప్యాయం.
• అమ్మవారిని బృహన్నాయకి, అరుణమేఘ చరణాలవాడు, సంగీతవినోదిని, ఘనవేణి, శ్యామకృష్ణ సోదరి, గోకర్ణేశ్వరుని రాణి అని సంబోధిస్తాడు.
• నీ మహిమలు చెప్పలేనంత గొప్పవి అని వినయం, నీ పాదాలే గతి అని ధృఢ నమ్మకం గాఢ భక్తిని తెలియజేస్తాయి.
• శంకరాభరణం రాగంలోని ఈ కీర్తన శ్యామశాస్త్రి భక్తి ఆర్తికి, వినయానికి అద్దం పడుతుంది.

గమనికలు మరియు మార్పులు

• “చరణా సుర ముని” – “చరణా (అంబా) సుర ముని” లేదా “చరణాంబుధి సుర ముని” అని ఉన్నా, “చరణాంబుధి” సందర్భానికి సరిపోదు.
• “మాయమ్మా” – “నేడు నీ బాలుడను గాన” అని ఉన్నా, “నేను” అయితే “నీ కొడుకును కదా” అని అర్థం. “నేడు”తో సరిపోదు.
• “పామర పాలిని పావని నీవు గదా నీ పాదమే” – “పామర పావని (అంబా) పావన మూర్తివి నీవు గదా నీదు పాదమే” అని ఉన్నా, “పావన” అయితే “పావనం చేసేవాడివి కదా” అని అర్థం. కానీ ఇచ్చిన పాఠం సరిపోదు.
• “నమ్మినాను” – “నమ్మితి” అని కూడా.
• “రాణి” – “రాణీ” అని కూడా.

వ్యాఖ్యలు

• “అంబుద” – పుస్తకాల్లో “తామర” అని అర్థం ఇచ్చారు కానీ “అంబుద” అంటే మేఘం. “అంబుజ” అయితే తామర అవుతుంది. ఇక్కడ “మేఘం” అని తీసుకున్నారు.