ఓ జగదంబా నను

శ్యామశాస్త్రి గారు కామాక్షి అమ్మవారిపై రచించిన  అత్యద్భుతమైన 'ఓ జగదంబ' కీర్తనకు,  తాత్పర్య విశేషాలు

---

శ్యామశాస్త్రి కీర్తన - ఓ జగదంబా (రాగం: ఆనందభైరవి)

పల్లవి

ఓ జగదంబా నను (అంబా) నీవు

జవమున బ్రోవు అంబా

తాత్పర్యం: లోకమాతవైన ఓ జగదంబికా! నన్ను ఆలస్యం చేయకుండా త్వరగా (జవమున) రక్షించు తల్లీ!

---

అనుపల్లవి

ఈ జగతి గతియౌ జనులకు మరి

తేజమున రాజ వినుతయౌ

రాజ ముఖీ సరోజ నయన సుగుణ

రాజ రాజిత కామాక్షి (ఓ జగదంబా)

తాత్పర్యం: ఈ లోకంలోని జనులందరికీ దిక్కు (గతి) నీవే. ఎందరో గొప్ప రాజులచే కొనియాడబడే తేజస్సు నీది. చంద్రబింబం వంటి ముఖము, పద్మాల వంటి కన్నులు కలిగిన ఓ సుగుణవతీ! నీ శిరస్సుపై చంద్రకళను ధరించి ప్రకాశించే ఓ కామాక్షీ దేవి! నన్ను రక్షించు.

---

చరణం 1

కన్న తల్లి నాదు చెంతనింత

కన్నడ సలుపగ తగునా

నిన్ను నే నమ్మియున్న వాడు గదా

నన్నొకని బ్రోచుటకరుదా

అన్ని భువనంబులు గాచేవు

ప్రసన్న మూర్తి అన్న పూర్ణ వరదా

విన్నపంబు విన్నవించి సన్నిధి

విపన్న భయ విమోచన ధౌరేయ (ఓ జగదంబా)

తాత్పర్యం: నన్ను కన్నతల్లివైన నీవు, నా పట్ల ఇంతటి ఉపేక్ష (కన్నడ) చూపడం తగునా? నిన్నే నమ్ముకున్న నన్ను రక్షించడం నీకు అసాధ్యమా? లోకాలను ఏలే అన్నపూర్ణవు నీవు. ఆపదలో ఉన్నవారి భయాన్ని పోగొట్టడంలో నీవే మొట్టమొదటి దానివి (ధౌరేయురాలవు). నీ సన్నిధిలో నేను చేసుకుంటున్న ఈ విన్నపాన్ని ఆలకించి నన్ను కాపాడు.

---

చరణం 2

జాలమేల శైల బాల తాళ

జాలను జననీ నిన్ను వినా

పాలనార్థముగ వేరే దైవముల

లోల మతియై నమ్మితినా

నీల నుతా శీలము నేనెచ్చటనైన

గాన గాన లోల హృదయా

నీల కంఠ రాణి నిన్ను నమ్మితిని

నిజంబుగ బలికేది దయ చేసి (ఓ జగదంబా)

తాత్పర్యం: హిమవంతుని పుత్రికవైన ఓ తల్లీ! ఇక ఆలస్యం (జాలము) చేయకు, నేను భరించలేకున్నాను. నిన్ను తప్ప ఇతర దైవాలను నేను నమ్మలేదు. నీలకంఠుడైన శివునిచే నుతించబడిన నీ ఉత్తమ గుణము (శీలము) మరెక్కడా కానరాదు. సంగీత ప్రియురాలివైన ఓ పార్వతీ! నీవు నన్ను రక్షిస్తావని నిజాయితీగా నమ్ముతున్నాను, దయచూడు.

---

చరణం 3

చంచలాత్ముడనుయేమి పూర్వ

సంచితముల సలిపితినో

కంచి కామాక్షీ నేను నిన్ను

పొడగాంచితిని శరణు శరణు

నీవించుకా చంచల గతి నా

దెసనుంచవమ్మా శ్యామ కృష్ణ వినుతా

మంచి కీర్తినిచ్చునట్టి దేవీ

మన్నించి నాదపరాధముల సహించి (ఓ జగదంబా)

తాత్పర్యం: నా మనస్సు చంచలమైనది, గత జన్మలో నేను చేసుకున్న ఏ పుణ్యఫలమో కానీ ఈనాడు కంచి కామాక్షివైన నిన్ను దర్శించుకోగలిగాను. నీకు శరణు వేడుతున్నాను. విష్ణుమూర్తిచే (శ్యామకృష్ణ) నుతించబడే ఓ దేవీ! నా తప్పులను క్షమించి, నీ కటాక్ష వీక్షణాలను నాపై ప్రసరింపజేసి నాకు మంచి కీర్తిని ప్రసాదించు.

---

స్వర సాహిత్యము

వర సిత గిరి నిలయుని ప్రియ ప్రణయిని

పరా శక్తి మనవిని వినుమా

మరియాదలెరుగని దుష్ప్రభుల

కోరి వినుతింపగ వరంబొసగి (ఓ జగదంబా)

తాత్పర్యం: కైలాసవాసుడైన శివుని ప్రియపత్నీ! ఓ పరాశక్తీ! నా మనవి ఆలకించు. మర్యాద తెలియని నీచ ప్రభువుల (దుష్ప్రభువుల) దగ్గరకు వెళ్లి వారిని పొగడాల్సిన అవసరం నాకు రాకుండా, నీవే నాకు అభయమిచ్చి గొప్ప వరాలను అనుగ్రహించు.

---

విశేషాలు :

• భాష: శ్యామశాస్త్రి గారు ఈ కీర్తనలో ఆత్మీయతను, లాలనను జోడించారు. "కన్న తల్లి" అని పిలుస్తూ భక్తుడు తన తల్లితో ఉన్న చనువును ఇక్కడ ప్రదర్శించారు.

• ముద్ర: చరణం 3లో "శ్యామ కృష్ణ వినుత" అని తన వాగ్గేయకార ముద్రను పొందుపరిచారు.

• విశిష్టత: స్వర సాహిత్య భాగంలో, లౌకికమైన సంపద కోసం నీచమైన వ్యక్తులను ఆశ్రయించకుండా ఉండాలనే భక్తుడి వైరాగ్యం కనిపిస్తుంది.

• శైలి: 'కన్నడ' (ఉపేక్ష), 'జాలము' (ఆలస్యం) వంటి పదాల వాడకం అమ్మవారితో భక్తుడికి ఉన్న గాఢమైన అనుబంధాన్ని తెలియజేస్తుంది.

---