పరాకేల నన్ను

 పరాకేల నన్ను పరిపాలింప( కేదారగౌళ)

శ్యామశాస్త్రి గారు రచించిన  "పరాకేల" కీర్తనకు,  తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు

పల్లవి

పరాకేల నన్ను పరిపాలింప

మురారి సోదరి అంబా

• తాత్పర్యం: మురాసురుని సంహరించిన విష్ణుమూర్తి సోదరివైన ఓ అమ్మా! నన్ను రక్షించడంలో (పరిపాలింప) నీకింత పరాకు (అలసత్వం/ఉపేక్ష) ఏల?

• వివరణ: భక్తుడు అమ్మవారిని తనను కాపాడమని ఆర్తితో ప్రశ్నిస్తున్న సందర్భం ఇది.

అనుపల్లవి

నిరాదరణ సేయరాదమ్మా శివే

పరా శక్తి నా మొరనాలకింప

• తాత్పర్యం: ఓ శివ స్వరూపిణి! ఓ అమ్మా! నన్ను ఇలా నిరాదరించడం (అశ్రద్ధ చేయడం) నీకు తగదు. ఓ పరాశక్తి! నా మొరను ఆలకించడానికి నీకింత పరాకు ఏల?

• వివరణ: తన మొరను విని, ఆదుకొమ్మని కవి అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తున్నారు.

---

చరణం

ధరాద్యఖిలమునకు రాణి హరి

హరాదులు పొగడు పరాత్పరి

దురంధర మహిషాసుర దమని

స్మరాధీనుడౌ శ్యామ కృష్ణ నుతా

• తాత్పర్యం: భూమి మొదలైన ఈ అఖిల విశ్వానికి రాణివి నీవే. హరి (విష్ణువు), హరుడు (శివుడు) మొదలైన దేవతలచే స్తుతించబడే పరమేశ్వరివి నీవు. భయంకరుడైన మహిషాసురుడిని అణచివేసిన (సంహరించిన) వీరవనితవు. మన్మథుడిని కన్న తండ్రి (నియంత్రించేవాడు) అయిన ఆ శ్యామకృష్ణుని (విష్ణువును) సోదరిగా కలిగి, ఆయనచే పొగడబడే దేవివి.

• వివరణ: అమ్మవారి సర్వవ్యాప్త శక్తిని, శౌర్యాన్ని మరియు వైభవాన్ని కీర్తిస్తూ, ఆమె రక్షణను కవి కోరుతున్నారు.

---

విశేషాలు

1. పరాత్పరి (పరమార్థం): ఈ కీర్తనలో అమ్మవారిని 'పరాత్పరి' అని సంబోధించారు. అంటే 'అత్యున్నతమైన దానికంటే మించినది' అని అర్థం. ఈ పదాన్ని ఈశావ్యాస్యోపనిషత్తులోని "ఓం పూర్ణమదః పూర్ణమిదం..." అనే శ్లోకంతో ముడిపెట్టవచ్చు.

   "ఆ బ్రహ్మము (పరమాత్మ) పూర్ణము. ఈ దృశ్యమాన జగత్తు (ఇదం) కూడా పూర్ణము. పూర్ణము నుండి పూర్ణమే ఉద్భవిస్తుంది. పూర్ణము నుండి పూర్ణమును తీసివేసినా, మిగిలేది పూర్ణమే."

   ఈ ఉపనిషత్తు ప్రకారం, సృష్టికి మూలమైన పరమాత్మ తత్త్వాన్ని మించిన దివ్యశక్తిగా అమ్మవారిని ఇక్కడ వర్ణించారు.

2. శ్యామకృష్ణ ముద్ర: శ్యామశాస్త్రి గారి కీర్తనల్లో 'శ్యామకృష్ణ' అనే ముద్ర కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ 'స్మరాధీనుడౌ శ్యామకృష్ణ' అంటే మన్మథుడి తండ్రి అయిన విష్ణువు అని అర్థం. అమ్మవారు విష్ణువుకు సోదరి కాబట్టి, ఆ విష్ణుమూర్తిచే కొనియాడబడే తల్లి అని కవి పేర్కొన్నారు.

3. లభ్యత: ఈ కృతి కేవలం టి.కె. గోవిందరావు గారు రచించిన ‘Compositions of Syama Sastry’ అనే పుస్తకంలో మాత్రమే కనిపిస్తుంది. ఇది చాలా అరుదైన మరియు విశిష్టమైన కీర్తన.