ప్రముఖ వాగ్గేయకారులైన శ్యామశాస్త్రి గారు పరజు రాగంలో రచించిన "నీలాయతాక్షీ" కీర్తనకు ప్రతి పదార్థ తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు
పల్లవి
నీలాయతాక్షీ నీవే జగత్సాక్షీ
తాత్పర్యం: నల్లనివి, విశాలమైనవి (దీర్ఘమైనవి) అయిన కన్నులు కలదానా! ఓ నీలాయతాక్షీ! ఈ చరాచర జగత్తు అంతటికీ నువ్వే సాక్షివి (జరుగుతున్నదంతా గమనించే దైవానివి).
అనుపల్లవి
ఫాలాక్షుని రాణీ పాలిత శ్రిత శ్రేణీ (నీల)
తాత్పర్యం: నుదుటిపై కన్ను (మూడవ కన్ను) కలిగిన పరమశివుని పట్టమహిషివి. నిన్ను ఆశ్రయించిన భక్త సమూహాలను నిరంతరం రక్షించే తల్లివి.
చరణం 1
దీన రక్షకీ అభయ దానము-ఈయవే సామ
గాన లోలే అభిమానము-ఈయవే దేవీ (నీల)
తాత్పర్యం: దీనులను కాపాడే ఓ తల్లి! భయపడవద్దని నాకు అభయప్రదానం చేయి. సామవేద గానాన్ని అమితంగా ఇష్టపడే ఓ దేవీ! నాపై మక్కువతో (అభిమానంతో) నన్ను నీవు ఆదరించు.
చరణం 2
ఆది శక్తి కౌమారీ మేదినిలో నిన్ను పొగడ
ఆది శేషునికై నా రాదు-ఇకను-ఏమి జెప్పుదు దేవీ (నీల)
తాత్పర్యం: సృష్టికి మూలమైన ఆదిశక్తివి, నిత్య యౌవనవతివి (కౌమారివి). ఈ లోకంలో (మేదినిలో) నీ గొప్పతనాన్ని వర్ణించడం వెయ్యి పడగలున్న ఆ ఆదిశేషుడి వల్ల కూడా కాదు. ఇక నేనేమని చెప్పగలను దేవీ!
చరణం 3
కామ పాలినీ విను నీ నామములే ధర్మ-అర్థ
కామ మోక్షము-ఇచ్చేది శ్యామ కృష్ణ పాలినీ దేవీ (నీల)
తాత్పర్యం: మన్మథుడిని రక్షించిన దానా (లేదా కోరికలను నియంత్రించే దానా), నా మొర ఆలకించు. నీ నామ స్మరణం చేస్తే చాలు, అవి మానవ జన్మకు పరమార్థమైన ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాలనే నాలుగు పురుషార్థాలను ప్రసాదిస్తాయి. 'శ్యామ కృష్ణ' (శ్యామశాస్త్రి) ను పోషించే ఓ జననీ!
విశేషాలు
క్షేత్రం: ఈ కీర్తన నాగపట్టణంలోని వెలసిన నీలాయతాక్షి అమ్మవారిని ఉద్దేశించి రచించబడింది. ఇక్కడ ఆదిశేషుడు అమ్మవారిని పూజించినట్లు పురాణ గాథలు చెబుతున్నాయి. అందుకే చరణంలో ఆదిశేషుని ప్రస్తావన వచ్చింది.
నామ విశిష్టత: పల్లవిలో వాడిన "జగత్సాక్షి" అనే పదం లలితా సహస్రనామాల్లోని "విశ్వ సాక్షిణీ" (384) అనే నామాన్ని తలపిస్తుంది.
ముద్ర: చరణం చివరలో "శ్యామ కృష్ణ పాలినీ" అని తన ముద్రను (Signature) శ్యామశాస్త్రి గారు చాకచక్యంగా ఇమిడ్చారు.
తత్వము: అమ్మవారి నామ స్మరణం చతుర్విధ పురుషార్థాలను సిద్ధింపజేస్తుందని కవి ఈ కీర్తనలో నొక్కి చెప్పారు.
No comments:
Post a Comment