Saturday, January 24, 2026

నిన్ను వినాగ మరి

 


నిన్ను వినాగ మరి దిక్కెవరున్నారు

శ్యామశాస్త్రి గారు పూర్వీ కళ్యాణి రాగంలో రచించిన "నిన్ను వినాగ మరి దిక్కెవరున్నారు"  కీర్తనకు   తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 


పల్లవి

నిన్ను వినాగ మరి దిక్కెవరున్నారు

నిఖిల లోక జననీ నన్ను బ్రోచుటకు (నిన్ను)

తాత్పర్యం:

సమస్త లోకములకు తల్లివైన ఓ అమ్మా! నన్ను రక్షించడానికి నీవు తప్ప వేరే దిక్కు (ఆధారం) ఎవరున్నారు? ఎవరూ లేరు.


అనుపల్లవి

పన్నగ భూషణుడైన కాంచి ఏకామ్ర

పతి మనో-హారిణీ శ్రీ కామాక్షీ (నిన్ను)

తాత్పర్యం:

పాములను ఆభరణాలుగా ధరించిన కంచి ఏకామ్రేశ్వరుని (శివుని) మనసును దోచుకున్న ఓ కామాక్షీ దేవి! నన్ను బ్రోవమని ప్రార్థిస్తున్నాను.


చరణం 1

పరమ లోభులను పొగడి పొగడి అతి

పామరుడై తిరిగి తిరిగి వేసారి

స్థిరము లేకనతి చపలుడైతి నా

చింత దీర్చి వేగమే బ్రోచుటకు (నిన్ను)

తాత్పర్యం:

ఓ తల్లి! లోభులైన (పిసినారులైన) ధనవంతులను ఆశించి, వారిని అతిగా పొగుడుతూ, ఒక పామరుడిలా వారి చుట్టూ తిరుగుతూ అలసిపోయాను. దీనివల్ల మనసులో స్థిరత్వం కోల్పోయి చంచల స్వభావుడిని అయ్యాను. నా మనోవేదనను (చింతను) తొలగించి, నన్ను త్వరగా రక్షించడానికి నీవే దిక్కు.

విశేషం: ఇక్కడ శ్యామశాస్త్రి గారు ప్రాపంచిక విషయాల వెనుక పరిగెత్తే సామాన్య మానవుడి వేదనను తనపై ఆపాదించుకుని, అమ్మవారి శరణు వేడుతున్నారు.


చరణం 2

ఇలలు నీ వలనే గదా నీ మహిమ

ఎంతని యోచింప ఎవ్వరి తరము

పలుక వశమా ఆది శేషునికైనను

పతిత పావనీ నన్ను బ్రోచుటకు (నిన్ను)

తాత్పర్యం:

ఈ లోకాలన్నీ నీ వలనే కదా ఉద్భవించాయి! నీ మహిమ ఎంతటిదో ఆలోచించడం ఎవరి తరమౌతుంది? వేయి పడగలు కలిగిన ఆదిశేషుడు కూడా నీ గొప్పతనాన్ని వర్ణించలేడు. పతితులను (పాపం చేసిన వారిని) కూడా పవిత్రం చేసే ఓ తల్లి! నన్ను రక్షించు.

విశేషం: ఆదిశంకరుల 'ఆనందలహరి' లోని భావం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది. ఆదిశేషుడు కూడా దేవి మహిమను పూర్తిగా వర్ణించలేడని చెప్పడం ద్వారా దేవి అనంతత్వాన్ని చాటిచెప్పారు.


చరణం 3

తామసంబిటుల సేయ రాదికను

తల్లి నా మొర విన రాదా దయ లేదా

కామితార్థ ఫల దాయకి నీవే గదా

శ్యామ కృష్ణ సహోదరీ బ్రోచుటకు (నిన్ను)

తాత్పర్యం:

అమ్మా! నన్ను రక్షించడంలో ఇక ఆలస్యం (తామసం) చేయవద్దు. నా మొర నీకు వినబడలేదా? నాపై నీకు దయ కలగదా? కోరిన కోరికలను తీర్చే కల్పవల్లివి నీవే కదా! శ్యామకృష్ణుని (విష్ణువును) సోదరిగా కలిగిన ఓ తల్లీ! నన్ను బ్రోవడానికి నీవు తప్ప వేరెవరున్నారు?

విశేషం: 'శ్యామకృష్ణ' అనేది శ్యామశాస్త్రి గారి ముద్ర . ఇక్కడ అమ్మవారిని విష్ణువు సోదరిగా సంబోధించడం ఆమె వైభవాన్ని సూచిస్తుంది.


విశేష గమనికలు :

  1. వ్యాకరణం: 'వినగ' కంటే 'వినాగ' (తప్ప) అనడం ఇక్కడ సరైన అర్థాన్ని ఇస్తుంది.

  2. ప్రయోగం: లోకములను సూచించడానికి 'ఇలలు' అనే పదాన్ని వాడారు. సాధారణంగా 'ఇల' అంటే భూమి.

  3. భావం: ఈ కీర్తనలో శ్యామశాస్త్రి గారు అత్యంత ఆర్తితో, ఒక బిడ్డ తన తల్లిని అడిగినంత సహజంగా దేవిని శరణు వేడుతున్నారు.


No comments:

Post a Comment

త్రిలోక మాతా నన్ను

  శ్యామశాస్త్రి గారి   త్రిలోక మాతా నన్ను   కీర్తన కు    తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు. 21  02  2026 త్రిలోక మాతా నన్ను బ్రోవు - రాగం: పరజు పల్లవ...