Friday, January 23, 2026

నిన్ను వినా మరి గలదా

 


శ్యామశాస్త్రి గారు రచించిన  "నిన్ను వినా మరి గలదా గతి" కీర్తనకు  తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 


నిన్ను వినా మరి గలదా గతి - రీతిగౌళ రాగం

పల్లవి

నిన్ను వినా మరి గలదా గతి లోకములో

నిరంజని నిఖిల జనని మృడాని భవాని అంబ (నిన్ను)

  • ప్రతిపదార్థం: లోకములో = ఈ ప్రపంచంలో; నిన్ను వినా = నీవు తప్ప; మరి గలదా గతి = వేరే దిక్కు ఉందా?; నిరంజని = దోషరహితురాలవైన ఓ తల్లీ!; నిఖిల జనని = సర్వలోకాలకు తల్లివైన దానా!; మృడాని, భవాని = పరమశివుని సతివి; అంబ = ఓ అమ్మా!

  • తాత్పర్యం: ఓ నిర్మలమైన తల్లి! సకల లోకాలకు జననివైన భవానీ! ఈ లోకంలో నాకు నీవు తప్ప వేరే దిక్కు ఎవరున్నారు?


అనుపల్లవి

పన్నగ భూషణుని రాణి పార్వతి జనని అంబ

పరాకు సేయగ రాదు విను శ్రీ బృహదంబ వినుము (నిన్ను)

  • ప్రతిపదార్థం: పన్నగ భూషణుని రాణి = పాములను ఆభరణాలుగా ధరించిన శివుని పట్టపురాణి; పార్వతి జనని అంబ = పార్వతీ దేవివైన ఓ తల్లి; పరాకు సేయగ రాదు = నాపై నిర్లక్ష్యం (అశ్రద్ధ) చూపడం తగదు; విను శ్రీ బృహదంబ = ఓ బృహదంబ! నా మొర ఆలకించుము.

  • తాత్పర్యం: సర్పభూషణుడైన పరమశివుని ప్రాణేశ్వరివైన ఓ పార్వతీ! నా విషయంలో నీవు ఉపేక్ష వహించడం ధర్మం కాదు. ఓ బృహదంబ! నా విన్నపాన్ని దయతో ఆలకించు.


చరణం 1

పామరునమ్మా దయ చేసి వరమీయమ్మా మాయమ్మా

పాపమెల్ల పరిహరించి బిరాన బ్రోచుటకు (నిన్ను)

  • ప్రతిపదార్థం: పామరునమ్మా = నేను అజ్ఞానిని తల్లీ; దయ చేసి వరమీయమ్మా = కరుణించి నాకు వరము ప్రసాదించు; మాయమ్మా = నా తల్లివి నీవే; పాపమెల్ల పరిహరించి = నా పాపాలన్నింటినీ తొలగించి; బిరాన బ్రోచుటకు = వేగంగా నన్ను రక్షించడానికి.

  • తాత్పర్యం: అమ్మా! నేను ఏమీ తెలియని అజ్ఞానిని. నా పాపాలన్నింటినీ కడిగివేసి, నన్ను త్వరగా రక్షించే వరాన్ని ప్రసాదించు. నువ్వే నా తల్లివి.


చరణం 2

సారము లేని భవ జలధి తగులుకొని

చాల వేసారితిని నా విచారము దీర్చుటకు (నిన్ను)

  • ప్రతిపదార్థం: సారము లేని = విలువ లేని; భవ జలధి = సంసారమనే సముద్రంలో; తగులుకొని = చిక్కుకొని; చాల వేసారితిని = మిక్కిలి అలసిపోయాను; నా విచారము దీర్చుటకు = నా బాధలను తొలగించడానికి.

  • తాత్పర్యం: ఏ మాత్రం సారము లేని ఈ సంసార సాగరంలో చిక్కుకొని నేను చాలా అలసిపోయాను. నా మనోవేదనను, బాధలను తీర్చడానికి నీకన్నా అన్యులు లేరు.


చరణం 3

నా మదిలో అంబ నీవే గతియని నమ్మితి

శ్యామ కృష్ణ నుతా భక్త పరిపాలనము సేయుటకు (నిన్ను)

  • ప్రతిపదార్థం: నా మదిలో = నా మనసులో; అంబ = ఓ తల్లీ; నీవే గతియని నమ్మితి = నువ్వే నా దిక్కని నమ్ముకున్నాను; శ్యామ కృష్ణ నుతా = శ్యామకృష్ణ (వాగ్గేయకారుని ముద్ర) చేత కొనియాడబడిన దానా!; భక్త పరిపాలనము సేయుటకు = భక్తులను కాపాడడానికి.

  • తాత్పర్యం: ఓ అమ్మా! నా మనస్సులో నిన్నే నమ్ముకున్నాను. శ్యామకృష్ణుడు నిరంతరం స్తుతించే ఓ తల్లి! నీ భక్తులను కాపాడడానికి నీవే గతి.


విశేషాలు :

  1. క్షేత్రం: ఈ కీర్తనలో వాడబడిన "బృహదంబ" (బృహన్నాయకి) అన్న పేరు తంజావూరులోని బృహదీశ్వరాలయంలో కొలువై ఉన్న అమ్మవారిని సూచిస్తుంది.

  2. భాషా విశేషం: అనుపల్లవిలో 'పరాకు సేయగ రాదు' అన్న పదం ముఖ్యమైనది. కొందరు పొరపాటున 'సేయక రాదు' అని వాడుతుంటారు, కానీ అది వ్యతిరేక అర్థాన్ని ఇస్తుంది. శ్యామశాస్త్రి గారు తనను అశ్రద్ధ చేయవద్దని అమ్మవారిని వేడుకుంటున్నారు.

  3. రాగం: ఈ కీర్తనను సాధారణంగా రీతిగౌళ రాగంలో పాడతారు. అయితే కొన్ని పాత గ్రంథాలలో దీనిని ఆభేరి రాగంగా కూడా పేర్కొన్నారు.

  4. శరణాగతి: ఈ కీర్తనలో శ్యామశాస్త్రి గారు భవసాగరంలో అలసిపోయిన ఒక భక్తుని ఆవేదనను, శరణాగతిని అత్యంత ఆర్తిగా చిత్రించారు.


No comments:

Post a Comment

త్రిలోక మాతా నన్ను

  శ్యామశాస్త్రి గారి   త్రిలోక మాతా నన్ను   కీర్తన కు    తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు. 21  02  2026 త్రిలోక మాతా నన్ను బ్రోవు - రాగం: పరజు పల్లవ...