మాయమ్మాయని నే పిలచితే

శ్యామశాస్త్రి కీర్తన: మాయమ్మాయని నే పిలచితే

రాగం: ఆహరి తాళం: ఆది

పల్లవి

మాయమ్మాయని నే పిలచితే

మాట్లాడ రాదా నాతో అంబా

అనుపల్లవి

న్యాయమా (మీనాక్షమ్మా) మీనాక్షికిది

నిన్ను వినా వేరే దిక్కెవరున్నారు (మాయమ్మా)

చరణం 1

సరసిజ భవ హరి హర నుత సు-లలిత

నీ పద పంకజముల

స్థిరమని నమ్మితి నమ్మితి నమ్మితిని

కరుణ జూడవే కాత్యాయని కాళికా భవాని

పరమేశ్వరి సుందరేశు రాణి

బాలాంబా మధుర వాణి (మాయమ్మా)

చరణం 2

వినుత జన పాప విమోచని ఓ జననీ

ఘన నీల వేణి

విదళిత దానవ మండల దమనీ

వనజ లోచనా సుధా-కరాననా వర దాయకి

అనయము నిను కోరియున్నానమ్మా

బంగారు బొమ్మా (మాయమ్మా)

చరణం 3

అభయమొసగి నన్ను బ్రోవుము ఓ వరదా

నెర దాతవు గదా

అంబికా బిడ్డపై గొప్పగ దయ రాదా

అఖిల లోక జననీ అనాథ రక్షకి

అనేటి బిరుదు గాదా

వైభవము గల శ్యామ కృష్ణ సోదరి

వీర శక్తి త్రిపుర సుందరి (మాయమ్మా)

శ్యామశాస్త్రి కీర్తన: మాయమ్మాయని నే పిలచితే

రాగం: ఆహరి తాళం: ఆది

తాత్పర్యం

పల్లవి:

మాయమ్మాయని నే పిలచితే మాట్లాడ రాదా నాతో అంబా

భావం: ఓ అమ్మా! నిన్ను ప్రేమతో "నా తల్లి" అని నేను పిలుస్తుంటే, నాతో మాట్లాడవేం తల్లీ? నీ బిడ్డనైన నాతో పలకడానికి నీకు మనసు రావడం లేదా?

అనుపల్లవి:

న్యాయమా మీనాక్షికిది నిన్ను వినా వేరే దిక్కెవరున్నారు

భావం: ఓ మీనాక్షీ! నీకు ఇది న్యాయమేనా? నన్ను ఈ విధంగా ఉపేక్షించడం నీ వంటి కరుణామయికి తగునా? ఈ లోకంలో నిన్ను తప్ప నాకు వేరే దిక్కు ఎవరున్నారు?

చరణం 1:

సరసిజ భవ హరి హర నుత సు-లలిత నీ పద పంకజముల స్థిరమని నమ్మితి నమ్మితి నమ్మితిని...

భావం: బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులచే నిరంతరం స్తుతించబడే అతి సుందర రూపిణివి నీవు. నీ పాద పద్మములే శాశ్వతమని, స్థిరమైనవని నేను ముమ్మాటికీ నమ్మాను (నమ్మితి నమ్మితి నమ్మితిని). ఓ కాత్యాయనీ! కాళికా! భవానీ! పరమేశ్వరీ! సుందరేశ్వరుని రాణివి, మధుర భాషి ణివి అయిన ఓ బాలాంబికా! నాపై కరుణ చూపించు తల్లీ.

చరణం 2:

వినుత జన పాప విమోచని ఓ జననీ ఘన నీల వేణి విదళిత దానవ మండల దమనీ వనజ లోచనా...

భావం: నిన్ను స్తుతించే భక్తుల పాపాలను తొలగించే తల్లివి నీవు. కారుమబ్బు వంటి నల్లని కురులు గలదానా! రాక్షస సమూహాలను అణచివేసిన శక్తివి నీవు. పద్మముల వంటి కన్నులు, చంద్రుని వంటి ముఖము కలిగిన ఓ వరదాయిని! బంగారు బొమ్మ వంటి ఓ అమ్మా! నిన్నే ఎల్లప్పుడూ కోరుకుంటున్నాను.

చరణం 3:

అభయమొసగి నన్ను బ్రోవుము ఓ వరదా నెర దాతవు గదా అంబికా బిడ్డపై గొప్పగ దయ రాదా అఖిల లోక జననీ...

భావం: అభయాన్ని ఇచ్చి నన్ను కాపాడు తల్లీ! నీవు గొప్ప దాతవు కదా. నీ బిడ్డనైన నాపై నీకు ఇంత కూడా దయ రాదా? సమస్త లోకాలకు తల్లివి, అనాథలను రక్షించే దానివి అన్న బిరుదు నీకు ఉంది కదా! గొప్ప వైభవం కలిగిన శ్యామకృష్ణ (శ్రీమహావిష్ణువు) సోదరివి, పరాక్రమవంతురాలివైన త్రిపురసుందరీ! నన్ను కాపాడు.

---

విశేషాలు 

• నామ విశేషాలు: ఈ కీర్తనలో కాత్యాయని, కాళిక, భవాని, బాలాంబిక మరియు త్రిపుర సుందరి వంటి నామాలు లలితా మహా త్రిపుర సుందరిని ఉద్దేశించినవి.

• ముద్ర: చరణం చివరలో "శ్యామ కృష్ణ సోదరి" అని పేర్కొనడం ద్వారా శాస్త్రి గారు తన ముద్రను మరియు దేవిని విష్ణువు సోదరిగా అభివర్ణించారు.

• నమ్మకం: మొదటి చరణంలో "నమ్మితి" అని మూడుసార్లు అనడం భక్తుడికి అమ్మవారిపై ఉన్న అచంచలమైన విశ్వాసాన్ని  తెలియజేస్తుంది.

• ప్రయోగ విశేషం: "విదళిత", "దమనీ" వంటి పదాలు రాక్షస సంహారాన్ని సూచిస్తాయి. ఆంగ్ల వ్యాఖ్య ప్రకారం ఇవి సమానార్థక పదాలు అయినప్పటికీ, దేవి పరాక్రమాన్ని నొక్కి చెప్పడానికి వాడబడ్డాయి.

• వీర శక్తి: మూడవ చరణంలో వాడిన "వీర శక్తి" అనే పదం దేవీ ఉపాసనలో ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత కలిగినది.

• బంగారు బొమ్మ: అమ్మవారిని ఆత్మీయంగా "బంగారు బొమ్మ" అని సంబోధించడం శ్యామశాస్త్రి గారి భక్తిలోని మధుర భావానికి నిదర్శనం.