తరుణమిదమ్మా

 ప్రముఖ వాగ్గేయకారులు శ్యామశాస్త్రి గారు రచించిన తరుణమిదమ్మా కీర్తనకు,  ప్రతి పదానికి అర్థం మరియు విశేషాలు  20  02  2026 

కీర్తన: తరుణమిదమ్మా

రాగం: గౌళీపంతు

---

పల్లవి

తరుణమిదమ్మా ఎన్నై రక్షిక్క

---

అనుపల్లవి

కరుణానిధి య్గాగియ కామాక్షి రక్షిక్క (తరుణం)

---

ప్రతిపదార్థం

• తరుణమ్-ఇదు: ఇదే సరైన సమయము

• అమ్మా: ఓ తల్లి!

• ఎన్నై: నన్ను

• రక్షిక్క: రక్షించడానికి

• కరుణా నిధి-ఆగియ: దయా సముద్రురాలవైన (కరుణకు నిధి వంటిదానివైన)

• కామాక్షి: కామాక్షి దేవి

---

భావం

పల్లవి: ఓ జగన్మాతా! నన్ను రక్షించడానికి ఇదే అత్యంత అనువైన సమయము. నా మొర ఆలకించి నన్ను కాపాడు తల్లీ.

అనుపల్లవి: అపారమైన కరుణకు నిలయమైన ఓ కామాక్షి దేవి! దయాసముద్రురాలివైన నీవు నన్ను రక్షించవలసిన సమయం ఇదే

చరణం 1

అనుదినముం ఎందన్ వాక్కిల్ ఉన్నామం

అదువల్లాల్ మట్రొన్రుమిల్లైయే ఎన్నేమం

మనక్కవలైయైత్తీర్క్క మరు దైవం-

ఎనక్కుండో ఉన్నైప్పార్క్క ఇరంగిక్కణ్-పార్క్క (తరుణం)

• ప్రతిపదార్థం

  • అనుదినముమ్: ప్రతిరోజూ

  • ఉన్ నామమ్: నీ నామము

  • ఎందన్ వాక్కిల్: నా నోట (నా వాక్కులో)

  • అదువల్లాల్: అది తప్ప

  • మత్తొన్ట్రుమిల్లైయే: వేరే ఏదీ లేదు

  • ఎన్ నేమమ్: నా నియమము లేదా కర్తవ్యము

  • ఉన్నైప్పార్క్క: నిన్ను మించి లేదా నీకన్నా

  • మరు దైవమ్: వేరొక దైవము

  • ఎనక్కుండో: నాకు ఉన్నారా?

  • మనక్కవలైయై తీర్క్క: మనసులోని చింతలను తొలగించడానికి

  • ఇరంగి: కనికరించి లేదా దయతో

  • కణ్-పార్క్క: కటాక్షించడానికి లేదా దయతో చూడటానికి

  • ఇదు తరుణమ్: ఇదే సరైన సమయము

  ---

  భావం

  ఓ దైవమా! ప్రతిరోజూ నా నాలుకపై నీ నామమే నిలిచి ఉంటుంది. నీ నామస్మరణ చేయడం తప్ప నాకు వేరే ఏ నియమము లేదా విధి లేదు. నా మనసులోని దిగులును పోగొట్టడానికి నిన్ను మించిన దైవం నాకు వేరెవరున్నారు? నాపై కనికరం చూపి, నన్ను ఆశీర్వదించడానికి ఇదే సరైన సమయము.

• విశేషాలు: నా మనోవ్యాకులతను (చింతలను) తీర్చడానికి నీకంటే మించిన దైవం మరొకరు ఉన్నారా? దయతో నాపై కటాక్షం చూపి, నన్ను రక్షించడానికి ఇదే సరైన సమయం.

---

చరణం 2

చరణం 2

ఆది శక్తియెన్రు పేరెడుత్తాయే

అఖిలముం వర్ధిక్క అవతరిత్తాయే

చాతకం పోలున్నై శరణం పుకుందేనెన్నై-

ఆదరిక్కప్పిన్నై యారుండు సొల్లన్నైయే (తరుణం)

ప్రతిపదార్థం

• శక్తియెన్ట్రు: ఆదిశక్తి అని

• పేరెడుత్తాయే: పేరు పొందావమ్మా

• అఖిలముమ్: ఈ లోకమంతా

• వర్ధిక్క: వర్ధిల్లడానికి (శుభం కలగడానికి)

• అవతరిత్తాయే: అవతరించావు

• చాతకమ్: చాతక పక్షి

• పోలున్నై: నీకై ఎదురుచూసే నీటి బిందువు వలె

• పుకుందేన్: నీ శరణు వేడుకున్నాను

• శరణమ్: శరణాగతి

• ఎన్నై: నన్ను

• ఆదరిక్క: ఆదరించడానికి

• పిన్నై: ఇక ముందు లేదా ఇంకెవరు

• యారుండు: ఎవరున్నారు?

• సొల్లన్నైయే: చెప్పమ్మా ఓ తల్లి!

• ఇదు తరుణమ్: ఇదే సరైన సమయము

---

భావం

ఓ అమ్మ! నీవు ఆదిశక్తిగా పేరు పొందావు. ఈ సకల లోకాలు సుఖశాంతులతో వర్ధిల్లాలని, అందరికీ మేలు జరగాలని నీవు అవతరించావు. దప్పికతో ఉన్న చాతక పక్షి ఆకాశం వైపు చూస్తూ వర్షపు చినుకు కోసం ఎలా ఎదురుచూస్తుందో, నేను కూడా అలాగే నీ కరుణ కోసం నీ శరణు వేడుకున్నాను. నన్ను ఆదరించి రక్షించడానికి నీవు తప్ప నాకు ఇంకెవరున్నారు తల్లీ? నన్ను కాపాడటానికి ఇదే అత్యంత అనువైన సమయం, ఆలస్యం చేయక నన్ను కటాక్షించు

చరణం 3

కామిత ఫలత్తైక్కై-మేల్ తరువాయే

కణ్-పార్త్తు రక్షిప్పదెప్పోదుం నీయే

సోమ శేఖరర్ పాది సుందరీ కౌమారీ

శ్యామ కృష్ణన్ సోదరీ శైల రాజ కుమారీ (తరుణం)

• ప్రతిపదార్థం

  • కామిత ఫలత్తై: కోరుకున్న ఫలితాలను (కోరికలను)

  • కై-మేల్ తరువాయే: వెనువెంటనే (అప్పటికప్పుడే) ప్రసాదిస్తావు

  • కణ్-పార్త్తు: కరుణతో చూసి

  • రక్షిప్పదెప్పోదుమ్: ఎల్లప్పుడూ రక్షించేది

  • నీయే: నీవే

  • సోమ శేఖరర్: చంద్రుడిని శిరస్సున ధరించిన పరమశివునిలో

  • పాది: సగభాగము (పార్వతీదేవి)

  • సుందరీ: అతిలోక సుందరివైన ఓ మాతా

  • కౌమారీ: కౌమార శక్తి స్వరూపిణివి

  • శైల రాజ కుమారీ: పర్వత రాజైన హిమవంతుని పుత్రికవు

  • శ్యామ కృష్ణన్ సోదరీ: విష్ణుమూర్తి (శ్యామ కృష్ణుడు) యొక్క సోదరివి

  • ఇదు తరుణమ్: రక్షించడానికి ఇదే సరైన సమయము

  ---

  భావం

  ఓ అమ్మ! భక్తులు కోరుకున్న కోరికలను నీవు వెనువెంటనే (చేతికి అందివచ్చేలా) నెరవేరుస్తావు. నన్ను ఎల్లప్పుడూ నీ కరుణా వీక్షణాలతో కాపాడే బాధ్యత నీదే. చంద్రశేఖరుడైన ఆ పరమశివుని శరీరంలో సగభాగమై వెలిగే ఓ సుందరీ! కౌమారీ! హిమవంతుని ముద్దుల పట్టివి, శ్రీమన్నారాయణుని సోదరివి అయిన ఓ జగన్మాతా! నన్ను రక్షించడానికి ఇదే అత్యంత అనువైన సమయము..

---

గమనికలు - పాఠాంతరాలు 

ఈ కీర్తనలో కొన్ని చోట్ల పద ప్రయోగాలు మారుతుంటాయి:

1. తరుణమిదమ్మా ను తరుణమీదమ్మా అని కూడా అంటారు.

2. మట్రొన్రుమిల్లైయే బదులు మట్రొన్రిల్లైయే అని పాడుతుంటారు.

3. మొదటి చరణంలో "మరు దైవముండా ఉన్నైప్పార్క్క ఇరంగి కణ్ పార్క్క" అనే పదాలకు కొన్ని చోట్ల వేరే పాఠాంతరాలు ఉన్నాయి, కానీ పైన ఇచ్చినదే సరైన అర్థాన్ని ఇస్తుంది.

4. శరణమ్ పుగుందేన్ స్థానంలో శరణమ్ ఎన్రేన్ అని కూడా వాడతారు.

5. చివరగా శ్యామకృష్ణన్ లేదా శ్యామకృష్ణ అని సంబోధిస్తారు.