పాలయాశు మాం

శ్యామశాస్త్రి గారి కీర్తన: పాలయాశు మాం

రాగం: ఆరభి

---

పల్లవి

పాలయాశు మాం పర దేవతే

• తాత్పర్యం: ఓ పరదేవతా! నన్ను తక్షణమే రక్షించు.

---

అనుపల్లవి

కాల కాల వల్లభే లలితే అతి లలితే (పాలయాశు)

• తాత్పర్యం: యముడిని సంహరించిన ఆ పరమశివుని ప్రియురాలా! మిక్కిలి సుకుమారివైన ఓ లలితా దేవీ! ఓ పరదేవతా! నన్ను త్వరగా రక్షించు.

---

చరణం 1

గాన వినోదినీ నిరంజనీ

దాన ప్రదాయినీ రంజనీ

మానోన్నతిం దేహి మే శివే

మానవతీ హిమ గిరి తనయే (పాలయాశు)

• తాత్పర్యం: సంగీతంలో ఆనందించేదానా! దోషము లేని నిర్మలురాలా! దానాలను అనుగ్రహించేదానా! ఆనందాన్ని కలిగించేదానా! ఓ మంగళప్రదాయిని! గౌరవనీయురాలా! హిమవంతుని పుత్రికా! నాకు ఉన్నతమైన గౌరవాన్ని ప్రసాదించు. ఓ పరదేవతా! నన్ను త్వరగా రక్షించు.

---

చరణం 2

కంజ లోచనే కామాక్షీ

పంచాక్షర వైభవ ముదితే

కామ కోటి పీఠ సువాసినీ

శ్యామ కృష్ణ పరిపాలిత జననీ (పాలయాశు)

• తాత్పర్యం: పద్మము వంటి కన్నులు కల ఓ కామాక్షీ! పవిత్రమైన ఐదు అక్షరాల నమశ్శివాయ మంత్ర వైభవాన్ని చూసి సంతోషించేదానా! కామకోటి పీఠంలో నివసించే తల్లి! శ్యామకృష్ణుడిని పోషించే జననీ! ఓ పరదేవతా! నన్ను త్వరగా రక్షించు.

---

విశేషాలు

• పంచాక్షరీ వైభవం: ఈ కీర్తనలో 'నమశ్శివాయ' అనే పంచాక్షరీ మంత్రం యొక్క గొప్పతనాన్ని ప్రస్తావించడం జరిగింది.

• కామకోటి పీఠం: లలితా సహస్రనామాల్లోని 589వ నామమైన 'కామ కోటికా'ను స్మరిస్తూ, తల్లిని కామకోటి పీఠ వాసినిగా వర్ణించారు.

• సువాసినీ: 'సువాసినీ' అనేది లలితా సహస్రనామాల్లోని 970వ నామం. అమ్మవారు ఈ పీఠంలో చక్కగా కొలువై ఉన్నారని దీని అర్థం.

• మానోన్నతిపై ప్రత్యేక వ్యాఖ్య:

  • సాధారణంగా పుస్తకాల్లో 'మాన' అంటే గౌరవం అని, 'మానోన్నతిం దేహి' అంటే 'నాకు అత్యున్నత గౌరవాన్ని ఇవ్వు' అని అర్థం చెబుతారు.

  • కానీ, నిజమైన భక్తుడు అహంకారాన్ని పెంచే ఇటువంటి లౌకిక గౌరవాన్ని కోరుకోవడం తర్కబద్ధంగా అనిపించదు.

  • ముత్తుస్వామి దీక్షితులు తన కీర్తనలో అమ్మవారిని 'కొలత - కొలిచేది - కొలవబడేది' అని పిలిచారు. అదే విధంగా శ్యామశాస్త్రి గారు కూడా 'మాన' అనే పదాన్ని 'కొలమానం' అనే అర్థంలో వాడి ఉండవచ్చునని వ్యాఖ్యాత అభిప్రాయం.

  • మన మేధస్సుతో దైవాన్ని ఒక వస్తువులా కొలవాలని చూడటం మన పరిమితి. ఇక్కడ భక్తుడు కోరుకునే 'ఉన్నతి' ఏమిటంటే, ఆ మేధోపరమైన పరిమితులను దాటి దైవత్వాన్ని అనుభూతి చెందడం. అయినప్పటికీ, సంప్రదాయంగా వస్తున్న 'గౌరవం' అనే అర్థాన్నే ఇక్కడ ప్రధానంగా స్వీకరించడమైనది.