కామాక్షి నీ పద యుగము స్థిరమని

 

పల్లవి

కామాక్షి నీ పద యుగము స్థిరమని

నే నమ్మియున్నాను నా చింతలెల్లను దీర్చమ్మా

స్వర సాహిత్య 1

అంబ నను బ్రోవ సమయము

వినుమా పతిత పావనిగా (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 2

అనుదినము శరణమని నిను

వేడుకొనియున్న సుతుడమ్మా సదయ (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 3

సరసిజాసన హరీశ వినుత పాదా

నాతో వాదా (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 4

కమల దళ సమ నయన

కచ జిత ఘనా శశ ధర నిభ వదన (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 5

మానవతీ నిను సదా దలచిన

మానవులకెల్ల ఫలమొసగే

బిరుదు గల దేవతయని నే

వినబడి నీవే గతియనుచు (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 6

పావనీ పుర హరుని రమణీ

పార్వతీ సకల జననీ

పాతకములను వడిగా దీర్చి

వరమొసగుము (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 7

కనక గిరి సదన నిను గొలిచిన

జనములకు దినదినము శుభమొసగేవని

శ్రుతులు మొరలిడగా మొరలు విని విని విని (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 8

బాల కిసలయ చరణా నిమిషము

తాళనిక విను మద గజ గమన

తామసము సేయకనే నన్నిపుడు

బ్రోవుము పరాత్పరీ (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 9

కుంద ముకుళ రదా సుర

బృంద వినుత పదా భువిలో

వర దాయకి గదా నా మొరలు

చెవులకు వినదా గిరి సుతా (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 10

నీ వలెనే గలదా నెర దాతవు ఈ జగతిలో

నీదు పద సారసముల ఈ భవ

జలధికి తరియనుచు మిగుల (కామాక్షి)

స్వర సాహిత్య 11

కమల సంభవ సుర మునీంద్రుల

చేతను నిను పొగడుటకు తరమామ్మా

శుభమిమ్మా నిను నమ్మితిని శ్యామ

కృష్ణ సోదరీ దురముగను

కరుణ సలుపుమికను (కామాక్షి)

పల్లవి

తాత్పర్యం: ఓ కామాక్షి! నీ పాదద్వయమే శాశ్వతమని నేను గట్టిగా నమ్ముకున్నాను. ఓ తల్లీ! నా చింతలన్నింటినీ (కష్టాలను) తొలగించి నన్ను కాపాడు.

---

స్వర సాహిత్యాల తాత్పర్యం (1 - 11)

1. అంబా! నన్ను రక్షించడానికి ఇదే సరైన సమయం. పతిత పావనివి (పాపులను ఉద్ధరించేదానివి) అని నీకు పేరు గదా, నా మొర విను.

2. దయగల తల్లీ! నిత్యం నిన్నే శరణు అని వేడుకొనే నీ కుమారుడను నేను.

3. తామర పూవునందు వసించే బ్రహ్మ, విష్ణువు మరియు పరమశివునిచే స్తుతింపబడే పాదములు కలదానా! నాపై ఇంకా పంతం (వాదం) ఎందుకు?

4. తామర రేకుల వంటి కన్నులు కలదానా! నీ కురులు నల్లని మేఘాలను జయించాయి. చంద్రబింబం వంటి ముఖము కలదానా!

5. ఓ మానవతీ! నిన్ను సదా ధ్యానించే మనుషులందరికీ కోరిన ఫలాలను ఇచ్చే 'బిరుదు' (ఖ్యాతి) కల దేవతవు నీవేనని విన్నాను. అందుకే నీవే నా గతి అని నమ్మాను.

6. పవిత్రురాలా! త్రిపురాసుర సంహారుడైన శివుని ప్రియురాలా! పార్వతీ! లోకమాత! నా పాపాలను త్వరగా తొలగించి నాకు వరము ప్రసాదించు.

7. బంగారు కొండ (మేరు పర్వతం) నివాసినివి! నిన్ను కొలిచే భక్తులకు ప్రతిరోజూ శుభాలు కలుగుతాయని వేదాలు ఘోషిస్తున్నాయి. ఆ వేద వాక్కులను పదే పదే విని నేను నిన్ను ఆశ్రయించాను.

8. చిగురుటాకుల వంటి మెత్తని పాదములు కలదానా! మదించిన ఏనుగు వంటి గమనము కలదానా! ఒక్క నిమిషం కూడా నేను తాళలేను (ఓపిక పట్టలేను), ఇక ఆలస్యం చేయకుండా నన్ను ఇప్పుడే రక్షించు.

9. మల్లె మొగ్గల వంటి పండ్లు (దంతాలు) కలదానా! దేవతలందరిచే పూజింపబడే పాదములు కలదానా! ఈ భూమిపై వరములిచ్చే దాతవు నీవే కదా! ఈ గిరి తనయ (పార్వతి) చెవులకు నా మొరలు వినబడటం లేదా?

10. ఈ జగత్తులో నీకంటే గొప్ప దాత ఎవరూ లేరు. ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటడానికి నీ పాద పద్మాలే నావ అని గట్టిగా నమ్మి ఉన్నాను.

11. బ్రహ్మ, దేవతలు, మునీంద్రులకైనా నిన్ను స్తుతించడం సాధ్యమా? (కాదు). శ్యామకృష్ణ సోదరీ! నాకు శుభాన్ని ఇవ్వు. నిన్ను నమ్మి ఉన్నాను, త్వరగా నాపై కరుణ చూపించు.

---

విశేషాలు (Notes)

• చాతుర్యం: ఈ కీర్తనలో శ్యామశాస్త్రి గారు అమ్మవారి అందాన్ని వర్ణిస్తూనే (కమల దళ సమ నయన, కచ జిత ఘనా), ఆమె భక్త సులభురాలని వేడుకున్నారు.

• మేరు నిలయ: 7వ స్వర సాహిత్యంలో 'కనక గిరి సదన' అని అమ్మవారిని సంబోధించారు. లలితా సహస్రనామంలోని 'మేరు నిలయా' అనే నామానికి ఇది సరిపోతుంది.

• సవరణలు: * కొన్ని పుస్తకాలలో 'శశిధర' అని ఉంటుంది, కానీ ఇక్కడ 'శశధర' (చంద్రుని వంటి ముఖము) అనేది అమ్మవారికి సరిపోయే పదప్రయోగం.

  • 'పొగడుటకు తరమామ్మ' అనే పదం 'తప్పక పొగడవచ్చు' అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది, కానీ అక్కడ కవి ఉద్దేశం 'బ్రహ్మాదులకైనా నిన్ను స్తుతించడం సాధ్యమా?' (తరమా?) అని ప్రశ్నించడం.

• ముద్ర: ఈ కీర్తనలో శ్యామశాస్త్రి గారి ముద్ర 'శ్యామకృష్ణ సోదరి' అని కనిపిస్తుంది. అనగా విష్ణుమూర్తికి సోదరి అని అర్థం.

• తత్వము: 'భవ జలధికి తరి' అనగా ఈ జనన మరణ చక్రం అనే సముద్రాన్ని దాటడానికి అమ్మవారి పాదాలే నావ (Boat) వంటివని ఆధ్యాత్మిక పరమార్థం.