దయ జూడ మంచి

 పల్లవి

దయ జూడ మంచి సమయమిదే వేవేగమే వచ్చి

అనుపల్లవి
జయమొసగే శంకరీ నీవు
జనని గదా బృహదంబా (దయ)

చరణం 1
కనకాంగీ నీ పాద కమలమే
దిక్కని నమ్మినాను నేను
సనక సనందన వందిత చరణా
సారస నేత్రి నీవు గదా (దయ)

చరణం 2
చపలమన్యు దీర్చ్యఖండ
సామ్రాజ్యమీయవే
కపటము సేయకనే నిగమ వినుతా
కామిత దాయకి నీవు గదా (దయ)

చరణం 3
శ్యామ కృష్ణ సోదరీ కౌమారీ
సకలాగమ పూజితే దేవీ
నీ మహిమలు పొగడ తరమా
నీ సమానమెందు గాననే (దయ)

శ్యామశాస్త్రి కీర్తన - దయ జూడ మంచి సమయమిదే (రాగం: ఆనందభైరవి)

ఈ కీర్తనలో శ్యామశాస్త్రి తంజావూరు బృహదంబాను తల్లిగా పిలిచి, మంచి సమయం వచ్చిందని, త్వరగా వచ్చి కరుణ చూపమని, భక్తి సామ్రాజ్యం ప్రసాదించమని ఆర్తితో వేడుకుంటాడు. తాత్పర్యం ఇలా:

పల్లవి

కరుణ చూడు! మంచి సమయం ఇదే, త్వరగా వచ్చి దయ చూపు.

అనుపల్లవి

జయాన్ని ప్రసాదించే శంకరీ! నా తల్లివి కదా బృహదంబా! (కరుణ చూడు! మంచి సమయం ఇదే, త్వరగా వచ్చి దయ చూపు.)

చరణం 1

సువర్ణకాంతి గలదానా! నీ పాదకమలాలే నా దిక్కని నమ్మాను. సనక-సనందనులు వందించే చరణాల గలదానా! తామరాక్షీ! నీవే కదా! (కరుణ చూడు! మంచి సమయం ఇదే, త్వరగా వచ్చి దయ చూపు.)

చరణం 2

చంచలమైన కోపాలన్నీ తీర్చి అవిచ్ఛిన్నమైన సామ్రాజ్యాన్ని ఇవ్వు. మోసం చేయకుండా! వేదాలు స్తుతించేవాడా! కోరికలు తీర్చేవాడా నీవే కదా! (కరుణ చూడు! మంచి సమయం ఇదే, త్వరగా వచ్చి దయ చూపు.)

చరణం 3

శ్యామకృష్ణుడి సోదరీ! కౌమారీ! సకల ఆగమాలు పూజించే దేవీ! నీ మహిమలు పొగడడం నావల్ల కాదు. నీకు సమానమైనది ఎక్కడా లేదు. (కరుణ చూడు! మంచి సమయం ఇదే, త్వరగా వచ్చి దయ చూపు.)

కీర్తనలోని విశేషాలు

• “వేవేగమే వచ్చి” అనే పదం పదే పదే వచ్చి భక్తుడి ఆర్తిని, త్వరిత కరుణ కోరే బాలభావాన్ని తెలియజేస్తుంది.
• అమ్మవారిని శంకరీ, బృహదంబా, సువర్ణకాంతి, సనకాదులు వందించే చరణాలవాడిగా, శ్యామకృష్ణ సోదరిగా, కౌమారిగా వివిధ రూపాల్లో సంబోధిస్తాడు.
• నీ పాదాలే దిక్కని నమ్మాను, వేరే మంత్రాలు తెలియవు అన్నట్టు గాఢ నమ్మకం, వినయం కనిపిస్తాయి.
• చంచలత్వాలు తీర్చి అవిచ్ఛిన్న భక్తి సామ్రాజ్యం ఇవ్వమని వేడుకోవడం హృదయస్పర్శి.
• ఆనందభైరవి రాగంలోని ఈ కీర్తన శ్యామశాస్త్రి భక్తి గాఢతకు, వినయానికి అద్దం పడుతుంది.

గమనికలు మరియు మార్పులు

• “పాద కమలమే” – “పద కమలమే” అని కూడా ఉంది.
• “చపలమన్యు” – పుస్తకాల్లో ఇలాగే ఉంది. సరైనది “చపలమన్నియు” (అన్ని చంచలత్వాలు).
• “దీర్చ్యఖండ” – పుస్తకాల్లో ఇలాగే. సరైనది “దీర్చియఖండ” (తీర్చి అవిచ్ఛిన్నమైనది).
• “పూజితే దేవీ” – “పూజితే దేవి” అని కూడా.

వ్యాఖ్యలు

• “కనకాంగీ” – సువర్ణకాంతి గలదానా. అమ్మవారి రంగు శ్యామ (నలుపు-నీలం) అయినా, తంజావూరు బంగారు కామాక్షి విగ్రహాన్ని గుర్తుచేస్తూ “సువర్ణ” అన్నారు.
• “సామ్రాజ్యము” – పుస్తకాల్లో “కృపా సామ్రాజ్యం” అని తీసుకున్నారు. కానీ భక్తి సామ్రాజ్యం అని తీసుకోవడమే సందర్భానికి సరిపోతుంది.